قلعه فلک الافلاک، شاهکار معماری نظامی جهان
زیبایی و معماری شگفت انگیز قلعه فلک الافلاک موجب شده که این قلعه تاریخی و باستانی لرستان از سوی بسیاری از کارشناسان به عنوان یکی از شاهکارهای مهندسی و معماری دنیا لقب گیرد.یکی از این شگفتیها وجود چاه قلعه به عمق 42 متر در حیاط اول است.
مهر: قلعه تاریخی و باستانی فلک الافلاک بر بلندای شهر خرمآباد نمونه ناب معماری ایرانی و جلوهای بینظیر از ذوق و هنر مردمان این دیار است.
قلعه فلک الافلاک بر بلندای تپه ای باستانی و طبیعی در مرکز شهر خرم آباد واقع شده است و دارای هشت برج و دو حیاط مستطیل شکل بوده است.
ارتفاع بلندترین دیوار این قلعه سترگ و باشکوه تا سطح تپه پنج متر و 22 سانتی متر و مساحت کلی آن پنج هزار و سیصد متر مربع و پلان بنای این قلعه تاریخی به صورت هشت ضلعی نامنظم است.
ورودی قلعه فلک الافلاک در جبهه شمالی و در برج جنوب غربی به عرض 10 متر و 20 سانتی متر و ارتفاع سه متر ساخته شده و در ساخت این بنا از مصالحی چون خشت، آجر (قرمز و بزرگ)، سنگ و ملات استفاده شده است.
از جمله نکات قابل تامل در این بنای بی نظیر وجود چاه قلعه به عمق 42 متر در حیاط اول و گریزگاه اضطراری در حیاط دوم است.
زیبایی و معماری شگفت انگیز قلعه فلک الافلاک موجب شده که این قلعه تاریخی و باستانی لرستان از سوی بسیاری از کارشناسان به عنوان یکی از شاهکارهای مهندسی و معماری دنیا لقب گیرد.
از زمان برپایی بنادر عهد ساسانی تا دوره های متاخر الحاقاتی به آن اضافه شده است (به خصوص در دوره صفوی و قاجار) و این اثر همان دژمعروف شاپورخواست است که در تاریخ ذکر شده است.
این قلعه به لحاظ موقعیت استراتژیکی خود در قرن چهارم هجری قمری به عنوان مقر حکومت آل حسنویه و گنجور در زمان آل بویه در آمد و از قرن ششم هجری پس از ساخته شدن شهر جدید خرم آباد این قلعه نیز بنام خرم آباد معروف شد و احتمالا نام فلک الافلاک در دوره قاجار به آن اطلاق شده است.
از بدو شکل گیری، این بنای عظیم و دیدنی تا به حال کاربریهای سیاسی، نظامی، خزانه سلطنتی، مقر حکومتی، پادگان نظامی و زندان سیاسی داشته است و اکنون نیز به عنوان موزه باستانشناسی، مردم شناسی و آزمایشگاه مرمت اشیا و چایخانه سنتی از آن استفاده می شود.
این بنای کم نظیر مربوط به دوره ساسانی است و به شماره 883 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
از مهمترین بخشهای قلعه می توان به موزه های باستان شناسی و مردم شناسی قلعه اشاره کرد که مورد استقبال همه مسافران و علاقمنمدان به فرهنگ و تمدن لرستان قرار گرفته است.
این قلعه در برخی منابع به نامهای «شاپور خواست»، سابر خواست» و «فلک الافلاک» نامگذاری شده است. در مجاور این قلعه باستانی چشمه پرآب نیز وجود دارد که زیبایی خیره کننده ای را به این بنای باستانی بخشیده است.
معنی نام «فلک الافلاک» در لغت به معنای «سپهر سپهران» و یا فلک نهم» تعبیر شده است.
این بنای شگرف تاریخی هر ساله همزمان با فصل نوروز مملو از گردشگران و مسافرانی است که برای دیدن یکی از شاهکارهای معماری دنیا لرستان را مقصد سفر خود قرار داده اند.
_____& __________^^^^^^^^^
_____&&& &&&___ ^^من آپم^^^^^^^^^
____&&&&&&___^^^^^^^^^^^^^^^^^^
___&&&*&&**__^^^^^^^ ^^بدو بيا^^^^^^^
______**&&**__^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
_______**&&**__^^ ^^^^^^^^^^^^^^^^^
________**&&**____^^^منتظرما!!^^^^^^^^
_______ __$$&$$$_______________$&$$$
______$$&&1111$$$&&_________ &&1111$$&&
___$$&&111111111$$$&&____&&1111111111$$&&
___$&1111111111111$$&&__&&111111111111$$$&
__$&1111111111111111$$&&111111111111111$$$&
__$&111111111$$$$1111$$1111$$$$111111111$$$&
_$$11111111$$$$$$$$$1111$$$$$$$$$1111111$$$&
_$$11111111$$$$$$$$$$1$$$$$$$$$$$11111111$$&
_$$11111111$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$111111111$&
__$111111111$$$$$___*****__$$$$$111111111$$&
__$&1111111111$$$$$$$$$$$$$$$$11111111111$&
___$111111111111$$$$$$$$$$$$111111111111$&
____&11111111111111$$$$$$111111111111111&
_ ____&11111111111111$$11111111&&111$$&&
____ __&&1111111111111111111111&&11$&&
______ __&&111111111111111111111&&1&
_________ _&&11111111111111111$&_&&
__________ ___&&111111111111$$&___&&
__________ ______&&&1111111$&______&&&_&*
____________________&&&111& _____&&&&*
سلام
مطلب شما رو در وبلاگم گذاشتم.
گر بمیرد یک لری جایش بروید یک گلی!
گر بمیرد کل لر ایران گلستان میشود.!!!!!!!
سلام دوست عزیز
آیا یک منبع کتابی در عین مورد هست که پیشنهاد کنید ؟
با تشکر
فرزاد
مطلب جدیدی در این نوشته دیده نمی شود حداقل به طرح استحکام بخش قله و مهمتر از آن به مصوبه معطل ماده آزادی حریم آن اشاره ای میفرمودید
اراضي عرصه و عيان و اطراف قلعه فلك الافلاك خرم آباد كه تا اواخر دوره قاجاريه يعنوان حكيم آباد معروف بوده كه در آن منازل اعياني و باغ و آسياب هاي آبي وجود داشته و عمدتآ تحت مالكيت چند خانوار خرم ابادي بوده كه در آن از گذشته هاي دور سكونت داشته اند.
اما با روي كار آمدن رژيم رضا خان پهلوي در 1299 و نياز دولت مركزي براي تحكيم موقعيت سياسي و نظامي در استان لرستان و شهر خرم آباد اراضي پيرامون قلعه فلك الافلاك توسط ماموران و نظاميان دولت پهلوي غصب و آهالي ساكن در آن به زور بيرون رانده شده و آسيابها و منازل و باغات واقع در آن تخريب كه در نهايت پادگان فعلي در اين مكان بنا ميگردد.
نهايتا شكايت مالكان تا اواخر دوره محمد رضا شاه براي باز پس گيري اراضي يا ما به ازا آنهاادامه داشته كه در سال 1352 موفق به دريافت وجوهاتي بابت يك پلاك از چند پلاك ثبت شده اراضي فوق الذكر از ارتش و دولت وقت ميگردند.
امااين معارضه پس از بركناري رژيم پهلوي در انقلاب 1357و سپس تا پايان دوره جنگ تحميلي هشت ساله بدليل شرائط سخت سياسي و نظامي ناشي از جنگ پيگيري پرونده توسط مالكين مسكوت مانده اما در دوره اخير مجددا با پيگيريهاي مالكان از دولتهاي پنجم و ششم و هفتم و هشتم ادامه يافته كه نهايتا در سال 1383 حكم تخليه پادگان و دانشگاه لرستان از اراضي دامنه قلعه فلك الافلاك و تغيير كاربري آن از نظامي – آموزشي به فرهنگي – گردشگري به دليل اولويتهاي كارشناسي تاريخي و باستاني آن از ارتش به سازمان ميراث فرهنگي براي تاسيس موزه ملي و مركز گردشگري غرب كشور و همچنين پرداخت حقوق مالكين اراضي اطراف قلعه توسط فرماندهي كل قوا تاييد و سپس در همان سال بودجه 3 ميلياردي توماني توسط مجلس ششم تصويب كه در شوراي نگهبان نيز مورد تاييد قرار ميگيرد و در نهايت ابتدا زندان جنب پادگان و سپس سينما و همچنين مغازه هاي واقع در زير ديواره غربي سنگي قلعه كه مشرف به بازار دوازده برجي بود با پرداخت حقوق مالكين آن تخريب و نماي قلعه ديگر بار در اين سوي شهر نمايان شد.
نهايتا در سال 1386 مجلس هفتم بنا بر طرح آزاد سازي محوطه هاي باستاني طوس خراسان و قلعه فلك الافلاك لرستان اقدام به تصويب بودجه 1100 ميليارد ريالي (110 ميليارد تومان ) از محل رديف اعتبارات استاني (503/504 ) نموده كه از محل اين مصوبه 45 ميليارد تومان براي رها سازي محوطه تاريخي قلعه فلك الافلاك خرم آباد از نيروهاي مسلح و دانشگاه لرستان و پرداخت حقوق مالكين آن و مابقي براي استان خراسان تعلق گرفت.
اما مشكل رفع تصرف از اراضي دامنه قلعه فلك الافلاك خرم آباد علي الرغم همه برنامه ريزيها و دستورات اكيد مقامات عاليه حكومتي همچنان در تصرف دانشگاه لرستان و پادگان امام حسين باقي مانده كه اميد ميرود با حمايت مردم و مقامات سياسي و نظامي استان لرستان و همچنين وعده هاي رياست محترم جمهوري كه در سفرهاي استاني بر آنها تاكيد شده بزودي شاهد آزاد سازي محوطه قلعه باستاني فلك الافلاك خرم آباد و ايجاد موزه هاي تاريخي و مردم شناسي و جنگ و برپايي بزرگترين مركز گردشگري غرب كشور در اين مكان باشيم.