انسجام و اتحاد مردم لُر از تکرار «فاصله‌ها» جلوگیری می‌کند

سیدمحمد سیف‌زاده سازنده فیلمهایی چون «کولی‌ها»،«سور و سوگ» و «گذری بر موسیقی لُرستان» و «آخرین تکسوار ایل»: متاسفانه باید بگوییم که مردم لُر و شعبات آن اعم از بختیاری، لُرستانی و… هیچگاه در طول تاریخ انسجام و یک‌پارچگی لازم را نداشته‌اند، و این عدم انسجام در عرصه‌های هنری، فرهنگی و اقتصادی به وضوح به چشم می‌خورد. در مورد «فاصله‌ها» نیز متاسفانه انجمن، و یا نهادی در لُرستان وجود ندارد که پی‌گیر اعتراضات مردم بشود.   

سیدمحمد سیف‌زاده متولد 1346 از خرم‌آباد و دانش‌آموخته‌ی رشته‌ی سینماست، سیف‌زاده با ساخت فیلم‌هایی چون «کولی‌ها»،«سور و سوگ» و «گذری بر موسیقی لُرستان» توانسته است در قالب فیلم و سینما گنجینه‌ای از فرهنگ، مردمشناسی و موسیقی لُری را در اختیار علاقه‌مندان قرار دهد، از دیگر آثار موفق سیف‌زاده می‌توان به «آخرین تکسوار ایل» اشاره کرد. وی در کنار فیلمسازی در زمینه‌ی تالیف و پژوهش نیز موفق بوده است، کتاب ارزنده‌ی «پیشینه‌ی تاریخی موسیقی لُرستان» و چندین مقاله‌ی علمی نیز در نشریات تخصصی حاصل تلاش‌های علمی این پژوهشگر است. آنچه در ادامه می‌آید حاصل گفتگوی نشریه اینترنتی لور با این هنرمند لُر در ارتباط با سریال «فاصله‌ها» و جریانات پس از آن است.

 

این فیلمساز لُرستانی در گفتگو با نشریه لور گفت: «متأسفانه قبل و بعد از انقلاب، نگرش و دیدگاه دست‌اندرکاران سینما و تلویزیون نسبت به اقوام ایرانی به ویژه مردم لُر، درست و بر مبنای واقعیات نبوده است. به نحوی که همواره برای نشان دادن کاراکترهای ساده‌لوح و کودن از قومیت‌های کشور استفاده شده است، دیدگاهی که امروز و امسال به وجود نیامده و چندین دهه قدمت دارد، به عنوان مثال فیلم «آوای لُر» که قبل از انقلاب ساخته شد و یا فیلمی با عنوان «باران بهاری» که متاسفانه چند سال پیش در صدا و سیمای مرکز لُرستان ساخته شد، تنها نمونه‌هایی از چنین نگرش‌هایی به لُرها هستند مسئله‌ای که به دلایلی در تاریخ فیلمسازی کشور ریشه دوانده و در در آن کوشش می‌شود که لُر به عنوان نماد و مظهر ساده‌لوحی و حماقت –و نه سادگی و صداقت- معرفی شود»

سیف‌زاده در ادامه گفت: «این اقدامات بعضاً شیطنت‌هایی هستند که عامدانه و به قصد ایجاد تفرقه در بین مردم ما رهبری می‌شوند، در برخی از موارد دیده می‌شود که شخص فیلمساز بنا به دلایلی به قصد تحقیر و تفرقه در میان این قوم دست به چنین اقداماتی می‌زند، که اثرات این اقدامات چند ده ساله نیز دیده می‌شود و متاسفانه در چنین شرایطی می‌بینیم که برخی از همتبارن به جای همگرایی و اعتراض نسبت به توهین به زبان و فرهنگ‌مان، ساز مخالفت و جدایی از لُر و لُرستان را کوک کرده‌اند».

وی در ادامه با اشاره به تلاش‌های فیلمسازان لُرستانی در راه معرفی فرهنگ اصیل مردم لُر گفت: «تنها این فیلمسازان بی پشت و پناه لُرستانی هستند که در طول تاریخ در اوج مظلومیت و با کمترین امکانات به ساخت فیلم‌های اصیل و ارزشی در رابطه با فرهنگ لُری پرداخته‌اند. متاسفانه زمانی که از فیلمسازان توانای لُر مانند امثال غلامرضایی، ریاحی و دیگران حمایت نمی‌شود، میدان برای فیلمسازانی خالی می‌شود که نه تنها دغدغه‌ی فرهنگ لُر را ندارند بلکه عامدانه در تحقیر و تخریب این فرهنگ فاخر می‌کوشند».

نویسنده‌ی کتاب «پیشینه‌ی تاریخی موسیقی لُرستان» در ارتباط با رواج اهانت‌هایی از این دست در صدا و سیمای ملی کشور گفت: «در گذشته بعضاً دیده می‌شد که کارگردانانی مستقل در سینما به چنین کارهایی دست می‌زدند، اما متأسفانه چنین اقداماتی از سوی صدا و سیمای کشور جای هیچ توجیهی ندارد، به ویژه در شرایطی که سینما در محجوریت به سر برده و این تلویزیون است که تبدیل به رسانه‌ای عام و فراگیر شده است. همین سریال «فاصله‌ها» بنا به نوشته‌ی روزنامه‌ی جام جم 70 درصد بیننده به خود جذب کرده است، به عبارتی باید گفت در شرایط کنونی این اهانات در این سطح وسیع در حال پخش است و اساساً به عواقب چنین اقداماتی نیز توجه نمی‌شود، جنجال‌هایی را به یاد بیاورید که به دنبال اهانت یکی از نشریات سراسری کشور به هموطنان ترک زبان‌، به وقوع پیوست».

سیف‌زاده در ارتباط با عواملی که باعث شکل‌گیری رویه‌ی اهانت به زبان و فرهنگ لُرها در صدا و سیما شده است گفت: «باید بگوییم که این سکه دو رو دارد، یک روی آن بیانگر خباثت و اَغراض شخصی فیلمسازان است و روی دیگر سکه که باید تاکید بیشتری بر آن بشود عدم انسجام و یک‌پارچگی قوم لُر به ویژه جامعه‌ی هنری و فرهنگی لُرهاست. متاسفانه باید بگوییم که مردم لُر و شعبات آن اعم از بختیاری، لُرستانی و … هیچگاه در طول تاریخ انسجام نداشته است، و این عدم انسجام در عرصه‌های هنری، فرهنگی و اقتصادی به وضوح به چشم می‌خورد. متأسفانه انجمن، و یا نهادی در لُرستان وجود ندارد که پی‌گیر چنین اعتراضاتی بشود. مسئولان ارشد استان به ویژه مسئولین نهادهای هنری و فرهنگی مانند سازمان‌های صدا و سیما و فرهنگ و ارشاد استان لُرستان هم غیر بومی هستند و آن گونه که باید و شادی به چنین موضوعاتی توجه ندارند».

این کارگردان لُرستانی در ارتباط با عواملی که در آینده می‌تواند باعث پیش‌گیری از چنین اتفاقاتی شود، افزود: «همین اقداماتی که به شکل صدور و توزیع بیانیه‌ی اعتراضی از طرف جمعی از دانشجویان لُر انجام شد اقدامی مفید و در خور تقدیر و توجه بود. و جا داشت این گونه اعتراضات از طرف دیگر نهادها نیز ادامه پیدا می‌کرد تا در آینده شاهد چنین اتفاقاتی نباشیم، به هر حال این سریال پخش شده است و نمی‌توان اهانات آن را از اذهان مردم ایران پاک نمود اما باید به این نکته هم توجه داشته باشیم که در آینده چه بسا شاهد پخش این سریال در کانال‌های ماهواره‌ای و  توزیع  و فروش سی‌دی این سریال از طرف نهادهای وابسته به صدا و سیما باشیم. به هر حال لازم است مسئولان سازمان ترتیبی اتخاذ دهند که سکانس‌های موهن این فیلم در پخش‌های آتی و همچنین توزیع سی‌دی آن حذف شود».

کارگردان فیلم سینمایی «آخرین تکسوار ایل» گفت: «باید این سؤال را از مسئولان رسانه‌ی ملی پرسید که چرا هیچگاه سریال‌هایی که به طور مثبت و سازنده به فرهنگ قوم لُر می‌پردازند در این رسانه جایی ندارند، در این مورد می‌توانم سریال‌هایی را که در دهه‌های 60 و 70 خود بنده و جناب غلامرضایی برای صدا و سیما ساخته‌ایم را مثال بزنم که هیچگاه به طور کامل مجالی برای معرفی فرهنگ اصیل مردم لُر، نیافتند. این در حالی است که اگر برنامه‌ای علیه قوم لُر بوده است ده‌ها بار در شبکه‌های سراسری سیما پخش شده است و همانطور که گفتیم این موضوع نیز ریشه در همان عدم انسجامی دارد که عرض کردم».