خانه > لرستان, بختياري, بخش لري > «چوب بازی لری» بهتر از نام ساختگی «رزم آنزان» است

«چوب بازی لری» بهتر از نام ساختگی «رزم آنزان» است

25/01/2011

سجاد مومنی: از طریق سایت‌های لری باخبر شدم که سنت چوبازی (به فارسی: رقص چوب) ثبت رسمی گشته و آن را با نام عجیب «رزم آنزان» یا «کنگ فوی سبک آنزان» می‌خواهند به جامعه آموزش داده و آن را تقویت بخشند. در وهله‌ی اول با شنیدن این خبر خوشحال گشتیم که قدمی برداشته شده در راه جهانی شدن سنت‌های لری، اما با کمی اندیشیدن متوجه گشتیم که این حرکت با تمام نیت خیر و نفس خوبش نه تنها حرکتی نیست در راه ثبت ارزش‌های فرهنگی قوم لر بلکه  

سجاد مومنی: متاسفانه همانگونه که تا کنون بر روی کوه ها، رود ها، چشمه ها، شهرها و دیگر متعلقات قوم لر نام های لری را پاک کرده اند و فارسی گذاشته اند اینک می خواهند دیگر داشته های فرهنگی مردم لر مثل چوبازی را تغییر نام و تغییر هویت بدهند. بنده ایراداتی به این حرکت گرفته ام و نظرات خود را بیان کرده ام، امید است دیگر دوستان نیز نظرات خود را چه مثبت و چه منفی در فضا و چهارچوبی دمکراتیک بدور از توهین و نیش و کنایه ابراز دارند، تا حقیقت بر همگان روشن گردد و در آینده راهکارهای اساسی تر و صحیح تری در اینچنین موارد اتخاذ گردد.

جزء گرایی بجای کلی گرایی: 

چو بازی سنتی دیرینه است که در میان بسیاری از ایلات و طوایف لر منجمله( بختیاری،ممسنی، بویراحمدی و…) و در بسیاری از شهرها و روستاهای، خوزستان، چهارمحال و بختیاری، لرستان، کهگلویه و بویر احمد، فارس و… رواج دارد حتی لرهایی که سالهاست به شهرهای غیرلرنشین مانند شهرهای استان اصفهان و… مهاجرت کرده اند نیز این سنت را حفظ کرده اند. پس چه لزومی دارد بر روی یک بازی که متعلق به همه ی اینان می باشد، و هیچکدام از دیگری سهم بیشتری از آن ندارند، نام یک شهر بیاید؟ مگر چوب بازی فقط متعلق به ایذه می باشد؟ پس سهم الیگودرز، شوشتر، مسجد سلیمان،یاسوج و… از این نامگذاری چه می شود؟ مگر این مناطق در طول تاریخ سهم عمده ای در زنده نگه داشتن این سنت نداشته اند؟

قابل ذکر است که نگارنده این مطلب، خود از طایفه اورک هفت لنگ بختیاری می باشم که سکونتگاه اصلی اش ایذه و روستاهای اطراف می باشد و بیش از هفتاد درصد از جمعیت ایذه یا همان آنزان قدیم از همین طایفه می باشد، و شخصا هیچ مشکلی با نام ایذه یا … ندارم و فقط عقیده ام کلی گرایی بجای جزء گرایی می باشد.

شاید برخی از دوستان بگویند آنزان در چند هزار سال پیش پایتخت لرهای بختیاری بوده. باید بگویم آنزان نام یکی از چند ایالت حکومت باستانی مردم لر(عیلام) بوده که شامل ایذه و شهرها و روستاهای اطراف بوده و حتی اگر هم اکنون نیز پایتخت کل مردم لر بود باز هم نمی شد چنین نامی را نهاد. زیرا اصولا یک سنت رابطه ی تنگاتنگی با زبان و فرهنگ یک مردم دارد نه نام پایتخت یک دولت یا موارد از این دست. همچنانکه نام کارته را نیز با همان نام بومی می شناسند و نمی گویند رزم توکیویی!

بی هویتی نام و استفاده از عبارات فارسی بجای لری:

یک سنت و ورزش وقتی از میان یک قوم به جهان عرضه می شود، زمانی هویت دارد و میتواند موفق باشد که حامل نام بومی و سنتی خود باشد، ورزشی مانند تکواندو بطور سنتی در کره صورت می گرفته و به تکواندو مشهور بوده، بعدها هم که به جهان عرضه شد با نام تکواندو عرضه شد و امروزه نیز همه آن را با نام کره ای تکواندو می شناسند و به این نام احترام می گذارند، تمام حرکات این ورزش هم با کلمات کره ای نامگذاری شده اند، اینگونه نه تنها این ورزش افتخاری هست برای کره بلکه پاسدار محکمی نیز هست برای زبان و فرهنگ کره ای، ورزش های کونگ فو، کاراته و فوتبال نیز اینگونه اند.

آیا نامگذای رزم آنزان، برای این ورزش حامل چه کلمه ی لری هست؟

رزم که خود کلمه فارسی میباشد، آنزان هم یک نام تاریخی که دیگر در زبان لری استعمال نمی شود.

در صورتی که عبارت های، چو بازی، ترکه بازی، چوسواری و هزاران کلمات لری دیگر نه تنها عبارات خوبی هستند برای حفظ اصالت این بازی، بلکه شناسنامه این سبک را نیز لری می کنند.

لازم به ذکر است آنگونه که بنده اطلاع دارم، کلمه بازی در عبارت چوبازی با کلمه فارسی بازی تفاوت دارد، چنانکه بازی در لری بختیاری بمعنای رقصیدن می باشد و معنای صحیح فارسی چو بازی می شود رقص چوب و دسمال بازی هم به معنای رقص دستمال می باشد. و حتی در معنی کردن این عبارت با فارسی باید دقت داشت که این کلمه «چوب بازی» معنی نشود و رقص چوب معنی شود تا باعث کج فهمی نگردد.

ایراد فنی:

آیا وقتی که تکواند و کاراته و کونگ فو که تنها تفاوت های اندکی با هم دارند، سه ورزش مجزا با نام های مجزا به حساب می آیند. چه لزومی دارد چو بازی را با اینهمه تفاوت، با کونگ فو مخلوط کرد و آن را زیر دسته ی کونگ فو شمرد؟

مطمئنا این حرکت نه کمکی به پویایی ورزش کونگفو می کند، نه فرصتی برای ترقی و جهانی شدن چو بازی و تنها حاصلش تئاتری عجیب و بعضا طنز گونه برای خندان دیگران و از اصالت افتادن و نابودی سنت دیرینه چوب بازی.

تغییر نام اسم اصلی با اسمی من در آوردی، بی ربط و فراموش شده:

چه نیازی هست، یک نام باستانی و آنهم نام یک شهر باستانی که مدتها فراموش گشته و همین چند سال به مدد باستانشناسان از زیر گل در آمده و تازه در راست و دروغ آن جای شک هست بر روی یک سنت که اسم و رسم شناخته شده ای دارد، قرار گیرد؟

مگر ما چه مشکلی با این نام( چوبازی) داریم؟ مگر همه ی ما این بازی را به این نام نمی شناسیم؟

آیا یک نام اصیل و پرکاربرد بهتر است یا یک نام بی ربط و من درآوردی؟

و سوال دیگر بنده از دوستانی که اینقدر نسنجیده، تنگ نظرانه و بی پروا روی سنتی که همه ی مردم لر وارث آن هستند نامگذاری می کنند و نامی که ما آن را به آن می شناسیم تقییر می دهند این است که آیا همان نامی که همگی ما از پدرانمان شنیده ایم مورد رضایت اکثریت می باشد؟ یا نامی که عده قلیلی از دوستان می پسندند؟

خوب است دوستان در این باره بطور شفاف جوابگوی ایرادات ما باشند، باشد که دیگر در چنین مواردی طی یک نظر سنجی از میان اقشار مختلف از طوایف و شهرهای مختلف لرنشین اقدام به تصمیم گیری شود.

 هر چند بنده تلاش دوستان را در این باره با نیت خوبی می بینم اما دستانی را در آن درکار می بینم که این تلاش ها رابه راه غیر صحیح  هدایت می کند و لازم است در پایان خطاب به کسانی از هر قشری چه خودی و چه غیر خودی که سعی دارند برای لر بختیاری هویتی جدید تعریف کنند بگویم که هر گونه اقدامی از این دست که سعی در بی هویت کردن ما و تعریف هویت جدید و من در آوردی دارد با برخورد هوشمندانه روشنفکران لر بختیاری روبرو خواهد شد.

منبع:  http://baraftow.mihanblog.com/post/7

 

مطلب مرتبط: چوب‌بازی بختیاری با عنوان «رزم آنزان» ثبت رسمی شد

About these ads
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: