دل مشغولی های صبح تعطیل و صداوسیمای فیتیله اي لرستان!

مینا دلفانی: چند سال پیش که صداوسیمای مرکز خرم‌‌آباد تازه افتتاح شده بود، فقط روزهای جمعه برنامه داشت. این برای ما لرها – که تشنه‌ی رسانه‌ی فرهنگی به لهجه‌ی خودمان بودیم – یک رویا و یک آرمان محسوب می‌شد. اکثر مردم لرستان و حتی استان‌های همجوار مشتاقانه منتظر دیدن برنامه‌های استانی بودند و انصافا برنامه آنها که مهمترین‌شان برنامه» آخر هفته» بود هر لری را به وجد می‌آورد. هنوز هم خاطرات آن برنامه‌ها نقل سی‌دی‌ها و محافل خانوادگی است! اما امروز.. 

 اما امروز که همان صدا و سیما به اصطلاح ترقی کرده و تبدیل به یک شبکه تلویزیونی مستقل (!)  و بسیار مجهزتر شده است و ساعات پخش آن نزدیک به صد ساعت در هفته است دیگر خبری از آن برنامه‌های خوب لری نیست! شبکه افلاک یک رسانه شبه فارسی شده که گاهی البته ادای زبان لری را هم در می‌آورند.

به عنوان مثال وقتی می‌خواهند لری حرف بزنند همان جملات فارسی را آورده و با اضافه کردن فعل «م که» و یا»ن مکه»به آن رنگ و بوی لری می‌دهند تا رسالت سنگین خود در پاسداشت فرهنگ بومی را زمین نگذاشته باشند!

اما در این تاریکی نقطه‌ي امیدی به یاد همان روزهای جمعه وجود دارد و آن همان برنامه فتیله از شبکه دو صدا و سیمای سراسری است که با پشتکار و کار عالی‌شان یک تنه به جای همه‌ی صدا و سیمای مرکز خرم آباد برای ما لرها برنامه پخش می‌کنند.

هر جمعه به اتفاق خانواده پشت سر کودک خردسال‌مان به تماشای برنامه فتیله می‌نشینیم ارجحیت کودک‌مان در این جمع به این علت است که این برنامه برای کودکان پخش می‌شود. اما برای ما که تشنه برنامه‌های تلویزیون بومی هستیم این برنامه (فتیله)به مثابه کندن یک چپه *مو  از خرس است. که ما را در تلویزیون کوچک‌مان غرق در شور و شعف می کند. بعد از یک هفته انتظاردستمال‌هایی که از پیش آماده کرده‌ایم با صدای ساز و دهل و کمانچه «فتیله» بالا برده و در آپارتمان‌مان «دست می‌گیریم» همسایگان طبقات بالا و پایین می‌آیند و می‌پرسند چه خبر است می‌گوییم هیچی فیتیله جمعه تعطیله!

اگر چه تلویزیون محلی با برنامه‌های بومی نداریم اما برنامه فیتیله را داریم که برای همه لرها در سراسر ایران با موسیقی اصیل لری، با کلمات اصیل لری، با لهجه اصیل و شیرین لری ثلاثی**، با فرهنگ و رسوم لری و حتی ادا اطوارهای لری برنامه پخش می‌کند.

 برای علی فروتن هنرمند بروجردی تلویزیون….

منبع سايت لور: http://loor.ir

برای نمونه فایلهای زیر را دانلود کنید:

 1- رقص لری (اما از نوع فتیله ای!) همراه با آهنگ هالوه گنم خره! : http://loor.ir/files/fitileh/ganemkhar.wmv

 2- لالایی لری فتیله­ای : http://loor.ir/files/fitileh/luri-lalaee-fitile.wmv

 

 فیتیله در وبلاگستان:

 :: وبلاگ رسمی عموهای فیتیله (گروه تئاتر چهره نما)

 :: وبلاگی از طرفداران عمو فیتیله (علی فروتن)

 :: کلوپ طرفداران فیتیله

 :: یک وبلاگ فتیله ای دیگر

*چپه مو در لری به معنی یک دسته مو است.
**لری ثلاثی :لهجه ای از لری که در شهرهای بروجرد ،ملایر ،نهاوند،تویسرکان و کنگاوربه آن تکلم می کنند. 

Advertisements

12 دیدگاه برای «دل مشغولی های صبح تعطیل و صداوسیمای فیتیله اي لرستان!»

  1. داغمان راتازه کردید!درحالیکه برنامه هاواخباروفیلمهای شبکه های کردستان اذربایجان گیلان وخوزستان به زبانهای محلی خودشان هست لرنشینهاهمه روبه فارسی انهم اجبارا»لهجه تهرانیش اورده اند!
    بدون شک این کاریک کاربرنامه ریزی شده برای ازبین بردن زبان وفرهنگ لری وهضم ان درفارسیست تاازاین طریق امارنسبت فارسهادرکشورزیادشود
    اکنون رادیووتلویزیون محلی مابیشترازشبکه های ملی سنگ لهجه تهرانی رابه سینه میزنندووقتی ازمجریهاوبرنامه سازهاعلترامیپرسیم میگویندمامیخواهیم بچه هایمان طوری فارسی حرفبزنندکه معلوم نباشدلرهستند!این خودباختگان ساده لوح تمام مشکلات مارادرلری حرف زدن ولهجه داربودن به هنگام فارسی گفتن دیده اندوحاضرنیستندکمی باخودبیندیشندکه ترکهابدو فارسی حرف زدن وزیرورییس جمهورهم میشوندوکردهااگرهم بتوانندبدون لهجه حرف بزنندعمدابالهجه حرف میزنندتاهمه بداننداهل کجایند!
    اقایان خودباخته !بیشتر منابع نفت واب وگازوکشتیرانی وطبیعت ایران درمناطق لرنشین ازهمدان ولرستان وایلام گرفته تاخوزستان وبوشهروهرمزگان واقع شده ولی به علت بی هویتی وخودباختگی مادیگران ازانهااستفاده میکنندوبه مافخرمیفروشند!شمابه اصطلاح روشنفکرهای بی مصرف کاری کرده ایدکه مردم ماازهویت وهستی خودبیزارشده اندودیگران هم نسبت به مابی احترامی میکنند!
    صداوسیمای بی مصرف لرستان!مگرلری(بالاگریوه-لکی-بختیاری)چه عیبی دارندکه دربرنامه مثلا»محلی شماجایی ندارند؟چرابارواج زبان غیربومی اکوسیستم زیبای زاگرس رابهم میزنید؟چراکاری کرده ایدکه مازبان دردهاورنجهاوقصه های مادربزرگهایمان رافراموش کنیم؟مگراینهمه خودباختگی وسرسپردگی شماباعث شده که ازکارگران لردرچابهاروتهران واراک کم شود؟مگرفارسی حرف زدن باعث شده که پول نفت مسجدسلیمان وگچساران وپلدختردرخودشان هزینه شود؟
    ترابخدادست ازاین خیانت بزرگ برداریدوبه پاس مادران رنجدیده ای که درطول هزاران سال این زبان زیباراانتقال دادندبرای حفظش بکوشید

  2. ما آزمده ایم دراین شهر بخت خویش/ بیرون کشید باید ازاین ورطه رخت خویش! سال هاست که دلی که به این شبکه ی استانی برای ترویج هویت بومی مان(پس از آن همه هجوم ناجوانمردانه از رسانه ی ملی درفیلم های …!) بسته بودیم کنده ایم.
    از آن روزی که دریافتیم این شبکه نه برای ترویج و توسعه ی فرهنگ بومی! بلکه برای قالب کردن یک نوع فرهنگ و باور مهندسی شده، آمده است پس از جان کندنی رنج آور سر آخر دل کندیم وقتی فهمیدم پیش از معرفی هر کلمه هرباور بومی (لری، لکی و بختیاری)هرشخصیت باید مجوز گرفته شود وقتی فهمیدم این شبکه هرگز مال برخی شهروندان نیست اگر چه آن شهروندان برای ترویج فرهنگ این دیار اسبخوان خُرد کرده و عمری دود چراغ خورده باشند و قتی فهمیدم دراین شبکه فقط باید قدی کوتاه داشته باشی تا به خدمت برسی از همان زمان ها دل کندیم خداپدرت بیامرزاد! ما سال هاست درنقدصداو سیماراهفت قفله کرده ایم و لی شما زخممان را تازه کردید ببخشید حاضر نیستم دراین مورد بنویسم فقط یک نکته این که :مدیریت این دستگاه فرهنگی باید از فرهیخته ترین ها باشد! آیا هست؟

  3. چرا از بردن نام بروجردي براي لهجه فروتن خودداري مي كنيد؟
    ثلاث به لهجه بروجردي اشاره دارد ولي در پاره اي از بحث هاي تاريخي نامي از بروجرد در ثلاث نيامده و منحصر به ملاير و نهاوند و تويسركان – اين هم زبانان عزيز ما – شده است.
    فروتن يك بروجردي است كه به لهجه خود مي بالد.

  4. متاسفانه اونا اگر جایی به منفعتشون باشه نام بروجرد رو بعنوان یکی از مناطق لرنشین میارن ،وگرنه مثل پست بالا فقط به ادرس ثلاث اشاره می کنند . اقایان لر نشین اینقدر بالاگریو بالاگریو نکنید لری فقط شامل بالاگریو نیست وشامل بروجردی ،لکی،بختیاری و خرمابادی می باشد.

  5. زبان بسیار زیبای لکی و لهجه شیرین لری بیشترین واژه های باز مانده از زبان کهن پارسی ( هخامنشی و پهلوی اشکانی و ساسانی ) را در دل خود از هزاره های پیش به یادگار دارند.
    اگر سری به کتاب اوستای زردشت بیندازیم بسیاری از گل واژه های لری و لکی را در آن میبینیم که خود تاییدی است بر این مدعا.
    زبان پیچیده ترین راه ارتباط انسانی است که هر چه قدر از گذشته و تاریخ بیشتری بر خوردار باشد بهمان نسبت میتوان از غنای آن مطمئن تر بود.
    در زبان پارسی که ما امروز بدان سخن میگوییم واژه های مهمان بسیاری از فرهنگهای بیگانه وارد شده که این خود میتواند به جدایی بیشتر با فرهنگ بومی و مردمی این سرزمین بیانجامد.
    از اینرو فرهنگستان زبان و ادبیات پارسی دیر زمانی است که برای پالایش زبان ایرانی از همین دو زبان لکی و لری بسیار استفاده شایانی نموده است.
    بجاست که ما نیز بعنوان کسانی که افتخار نام لر بودن را بر خود داریم بتوانیم بیشتر از این گنجینه کهن بوم و بر ایران زمینمان استفاده کرده و بر غنای زبانی و فرهنگی خود بیفزاییم.

  6. بیگمان دو کتاب مربوط به ادبیات و فرهنگ و هنر و تاریخ لرستان را از دیگر کتابهای ارزشمند پژوهشگر فرهنگ و ادب استاد حمید ایزدپناه (اهل خرم آباد) که بیشترین خدمت را به فرهنگ و هنر و تاریخ لرستان در ایران نموده اند را میتوان بعنوان مرجعی برای هنر دوستان و فرهنگ پژوهان ایران زمین معرفی نموده تا برای آشنایی بیشتر با گنجینه زبان و ادب لری و لکی و نیز تاریخ و فرهنگ و هنر این خطه بدان راهنمایی گردند.
    1- ضری المثلهای لری و لکی ( حمید ایزدپناه )
    2- آثار باستانی لرستان : در سه جلد ( حمید ایزدپناه ) برنده جایزه کتاب سال در سال 1975 میلادی

  7. دوستان محترمم در نشریه اینترنتی پایگاه خبری لرنا خواهشمندم نسبت به حذف مطالب نگاشته شده توسط اینجانب اغماض بیشتری به خرج داده تا من نیز بتوانم از این راه با آن نشریه وزین در ارتباط بیشتری قرار بگیرم.
    سپاس
    لرنا: با پوزش مطالب تفرقه انگيز و عليه ساير مناطق و همچنين مطالب ظولاني حذف مي شوند

  8. با سلام
    اگر چه ما مردم بروجرد به خوبي لري لرستان خرم آبادي را نمي فهميم و بي شك اين زبان گويش مادري ما نيست ولي در دفاع و پيوندي ناگسستني با زبانهاي اصيل كشورمان ايران همچون لري و كردي و لكي هيچگاه عقب ننشسته ايم.
    ما نه تنها از تبعيض آشكار مركز لرستان خرم آبادي در حق بروجرديها و البته ساير قوميتهاي استان لرستان خرم آبادي همچون لرهاي بختياري و لكهاي نواحي شمالي اين استان در رنج و عذابيم بلكه همين كه مي بينيم حتي در مركز لرستان خرم آبادي اجازه تكلم به زبان مركز نشينان آن و نه گويش ما بروجرديها و سايرين را نمي دهند بر سختيهاي ما افزوده مي شود.
    نمي دانيم كجاي اين اتفاقات نتيجه تعقل و تفكر است؟
    آنجا كه شبكه هاي استاني آذربايجانات حتي اخبار خود را هم به زبان تركي آذري روي آنتن ميبرند و در مجموعه كردستانات ايران هم چيزي به جز زبان كردي نمي شنويم در مركز لرستان خرم آبادي گام را آنقدر فراتر نهاده اند كه حتي به زبان خود سازندگان برنامه ها هم رحم نمي شود و در اين ميان به رسم شوم و البته قابل تامل برنامه سازي هاي پاتخت كشور از زبان لري لرستاني و گويش هاي مشهور متشابه همچون بروجردي ( ملايري – نهاوندي و ….) تنها براي دلقك بازي و تمسخر و بسيار بدتر از ايندو براي نشان دادن شخصيت انسانهاي احمق و دزد و راهزن و بي فرهنگ و زبان نفهم و متعصب استفاده مي شود.آيا تا به حال كسي ديده است كه در شبكه هاي مختلف سراسري كشور از زبان و گويش هاي مذكور براي يك پزشك يا مهندس و يا استاد دانشگاه استفاده شود؟ ما كه نديده ايم!!
    حداقل ما در بروجرد ده هزار نمونه دانشمند و متفكر و پزشك و مهندس و استاد دانشگاه مي شناسيم كه به زبان مادري خود تكلم مي كنند و هيچ كسر شان يا نارحتي از اين موضوع ندارند. پس كجاي كار عيب دارد كه اين همه افتخار مناطق ما در استان لرستان خرم آباي با عدهاي دزد و راهزن و نادان معاوضه شده اند؟
    اين مسئله بيشتر از اينكه مرتبط با عقده هاي عده اي كج فهم در مناطق مركزي تر ايران باشد به جهت گيري و برنامه ريزي متعصبانه و به دور از خرد عده اي بر ميگردد كه در طول سالهاي متمادي نمايندگي مردمي را يكجا به عهده داشتند كه فارغ از تفاوت هاي آشكار فرهنگي و با در نظر گرفتن تعصب هاي بي جاي اين مردمان مدام بر طبل تنگ نظري كوبيدند و ضمن حذف ساير مناطق لرستان خرم آباديشان به جز مركز كذايي اش با مصادره مفاخر ساير مناطق آن به نام خود سعي كردند فرهنگ خود را مخفي كنند و با اين كار صورت مسئله را پاك نمايند.
    اين مسئله نكته اي نيست كه بتوان با گذاشتن چند كامنت به آن پرداخت اگرچه مي تواند مطلعي براي پيگيري باشد.
    و من الله توفيق…

  9. سلام به همه دوستان
    به نظر من هیچ اشکال نداره که مجریهای صدا وسیما کاملا فارسی بگن چون فارسی زبان رسمی کشور و برای همه قابل فهمه بعضی از دوستان زیادی تعصب میکشن اگه اینجور باشه که زبان انگلیسی هم یه زبان بیگانه ست پس ما نباید بریم دنبال یاد گرفتن زبان
    اگه همه دنیا مثه شما فک میکردن که انگلیسی زبان رسمی نمیشد
    اقای زاگرسستان که میگی خرم آبادیا حتی به لهجه ی خودشون رحم نمیکنن تا چند وقت پیش که مجریا لری حرف میزدن همین همشهریای شما و الیگودرزیا و بعضا لکها میگفتن نگو شبکه ی لرستان بگو شبکه خرم آباد چون به زبون خودشون حرف میزنن و ما چیزی متوجه نمیشیم حالام که فارسی میگن میگید چرا فارسی
    درضمن لری لهجه ای از فارسیه ولی ترکی و کردی زبانن
    به امید اینکه روزی همه ایرانیا به یه زبان حرف بزنن

  10. کسانی که برای تامین منافع شخصی و گروهی خود حتی حاضرند مردمان بیگناه کوچه و بازار را در چاه پر از کینه قومیت گرایی و تجزیه طلبی های بی پایه و اساس انداخته و با شعله ور نمودن آتش فتنه و برانگیختن اختلافات قومی و فرهنگی حتی تا بدان جا پیش روند که منکر هر آنچه هست و نیست گشته و منافع عمومی را برای سیراب نمودن عطش سیری ناپذیری قدرت و شهرت طلبی خود البته بنام ایجاد استان جدید ؟! آنهم تنها با یک شهر و چند روستای پیرامونش ؟! هزینه نمایند خود را مضحکه خاص و عام کرده اند
    سوال اینست که چرا این معدود افراد برای برافروختن آتش فتنه همه منافع جمعی را قربانی حسد و دروغ و فریب و نیرنگ خود مینمایند؟!
    پاسخ این پرسش را باید اینگونه داد این افراد بی گمان در جامعه خود حتی از حداقل خواستگاه و پایگاه و جایگاه فکری و اجتماعی برخوردار نیستند و هدفشان تنها آب گل آلودی است که اگر بشود برای آنان وجهه ای یا اعتباری دروغین را ولو برای مدتی هر چند کوتاه فراهم نمایند.

  11. سلام خدمت همه
    مطالب بالا جالب هر چند بعضیشون دری غرض نوشته بییت
    ولی فقط میهام د ایچه د ای برارمو آقا سینا بپرسم که وا چه دلیلی مویه که لری زبان نیسا و لهجه که د فارسی گِرِتِنِشَ
    اولندش اگر د کتایا قدیمی که و زوون پهلوی نوشته بین بگردی مینی که خیلی شبیه زون لری و یه لر راحت میتون بونشو ولی سی یه فارس درکشو خیلی سخت (که حتی خود کسانی که ادعای فارس زبانیشو مویه د تقسمات درک زبان مطالبین که و زوون پهلوی د مین طبقه بندی سخت و پیچیده قرارش مِین )ارِ برار مِ تو وقتی مینی که تمام کلماتی که ها دِ زوون فارسی بخش کچکی د زوون لرینم شامل نِمویه ؛چطور وِ خوت اجازه مِیی درمورد ای زوون اصیل قدیمی صحبت بکی
    خود خوم وا چن تا هَنی د ای بچونی که واقعا عاشق حفظ زوون قدیمی لرین الان حدود چَن سال داریم ری جمع آوری لغات لری کار میکیم اینشا الله بعد تکمیل کارِمو ،وِِِ صورت کتاو چاپش میکیم تا بَتونیت حجم کلمات لری که وارد زون فارسی و حتی بعضی زوونا هنی بینَ ، بِینی و اوسه میفهمی یَه زوون فارسیَ که در اصل لهجه دِ زوون لُریَ
    و خدا میسپارمِتو

امکان ثبت دیدگاه وجود ندارد.