بزرگترین برای خاورمیانه؛ بی برکت‌ترین و مضرترین برای لرستان

  استان لرستان به گواه منابع اطلاع رسانی وزارت نفت یکی از بزرگترین ایستگاه های نفتی خاورمیانه را در دل خود جای داده است و سود سرشار آن بصورت روزانه به جیب استانهای همجواری همچون کرمانشاه، ایلام، مرکزی و خوزستان سرازیر می‌شود و فقط درد و رنج زیست محیطی‌اش برای مردم این دیار محروم به یادگار می‌ماند . آنچه که در زیر می‌خوانید گزارشی است از گوشه ای از واقعیت های نفتی لرستان که هر روز از جلوی دیدگانمان می گذرد و البته لرستان با داشتن این ظرفیت هنوز نتوانسته است سهمی از داشته های نفتی خود ببرد؛ به گونه ای واضح تر رگه هاي نفتي زاگرس که از لرستان می‌جوشند بزرگترین ایستگاه نفتی خاورمیانه هستند که  بی برکت‌ترین و مضرترین برای لرستان محسوب می شوند.

 پس از بالاآمدن نفت از چاههاي جنوب، تنگ فني ايستگاه اول آن در حركت به سوي شمال است. نبض سه پالايشگاه مهم كشور در تنگ فني مي‌تپد. اين مركز يكي از بزرگترين واحدهاي موجود در خاورميانه محسوب مي‌شود و تنوع دستگاهها، حجم لوله هاي ورودي و خروجي، تعداد كاركنان و حجم كاري، به اين مجموعه موقعيت خاصي در ميان مراكز انتقال نفت خطوط لوله بخشيده است. اهميت اين مركزانتقال نفت موجب شد تا در طول 8 سال جنگ تحميلي بارها و به شكل بيسابقه اي بمباران شود و تعدادزيادي از كاركنان به شهادت برسند.

 تنگ فني، نفت خام را از 104 كيلومتر آنسوتر و از مركز انتقال نفت «سبز آب» و فرآورده‌هاي نفتي را از مركز انتقال نفت «بيد روبه» دريافت ميكند. خطوط لوله 30، 15 و 10 اينچي، ورودي و 5 خط 10 تا 26 اينج خروجي هاي تنگ فني هستند.

وقتي در محوطه مركز انتقال نفت تنگ فني گام برمي‌داري با تصور انتقال روزانه بيش از 625 هزاربشكه نفت از اين تنگه، لرزش زمين را زير پاي خود حس مي‌كني. مدیر این واحد نفتی می گوید: «از تنگ‌فني 2 خط خروجي نفت خام به طرف مركز انتقال نفت «آسار» به فاصله 35 كيلومتري، 2 خط خروجي به طرف مركز انتقال «پل بابا حسين» در فاصله 113 كيلومتري و يك خط به طرف مركز انتقال «افرينه» با51 كيلومتر فاصله منتقل مي‌شود. پالايشگاههاي اراك، تهران، تبريز و كرمانشاه بخش عمده‌اي ازنفت خام مورد نياز خود را از خط جنوب، شمال و تنگ فني دريافت مي‌كنند. مركز انتقال نفت تنگ فني در ارتفاع 590 متري و در فاصله 20 كيلومتري پل‌دختر واقع است و با استفاده از توربينهاي پرقدرتSOLAR از نوع سنتار و مارس، انتقال نفت خام به شمال كشور را ميسر مي‌سازد. با توجه به نبود امكان استفاده از گاز در منطقه، در حال حاضر توربينها ماهانه بيش از 2 ميليون ليتر نفت سفيد مصرف مي‌كنند.

 اهمیت این مجموعه بزرگ نفتی به گونه ای است که مهندس فردوسي تاكيد مي‌كند: در آينده ديواري جديد مجهز به چشم الكترونيكي جايگزين حصار فعلي مركز مي‌شود و با توجه به بهره‌برداري از پست جديد 63.3 كيلووات برق تنگ فني، توقفهاي ناشي از قطع برق به ميزان زيادي كاهش يافته است.

 45 سال ميهماني در زاگرس

 نفت را در كوههاي زاگرس دنبال مي‌كنيم و به مركز انتقال نفت افرينه در ارتفاع 800 متري و80 كيلومتري خرم‌آباد و 51 كيلومتري تنگ فني، مي‌رسيم. به نظر مي‌رسد مركز در آغوش كوههاي 3000 متري اطراف خود به خواب رفته است. اما اين تاسيسات هيچگاه به خواب نمي‌رود و به طور شبانه روزي، در حال انتقال نفت خام به پالايشگاه كرمانشاه و فر‌آورده‌هاي نفتي موردنياز غرب كشور است. در حقيقت از زمان اشغال نفت شهر در ابتداي جنگ تحميلي، اين وظيفه بر دوش افرينه نهاده شده است.

 

امسال چهل و پنجمين سالي است كه اين مركز به ميهماني زاگرس آمده است. روزانه 38 تا40 هزار بشكه نفت خام از افرينه به سوي پالايشگاه كرمانشاه ارسال مي‌شود كه گاه جاي خود را به فرآورده هاي نفتي مي‌دهد. افرينه از چاههاي نفت سركان در همسايگي خود نيز نفت خام دريافت مي‌كند. 2 مخزن 11 ميليون ليتري اين مركز توان ذخيره تا 40 نوار شبكه در مواقع اضطراري و توقف خط را دارد، با اين حال برخي مواقع به علت عدم نياز پالايشگاه كرمانشاه، توربين‌هاي مركز خاموش ميشوند و تنها نفت خام را دريافت و در مخازن ذخيره مي‌كنند. نزديكي افرينه به خط انتقال برق «كمالوند» و «رومشكان» موجب شده است كه در اينجا مشكلي به نام قطع برق وجود نداشته باشد و حتي طرحي براي كنار گذاشتن سوخت مايع توربينها و استفاده از برق در دست مطالعه است.

 انتقال نفت خام؛ تا 450 هزار بشكه در روز

 30 كيلومتر آنسوتر از پل دختر، در قلل ميانكوه غربي و در ارتفاع 1530 متري مركز انتقال نفت «آسار» واقع شده است؛ تنها مركز انتقال نفت شركت خطوط لوله و مخابرات منطقه لرستان كه به صورت اقماري اداره ميشود. آسار، محل ويژه انتقال نفت خام است. در حركت به سوي آسار، قبل از آنكه تپه هاي جنوبي مركز انتقال نفت آسار بگذارند تاسيسات آن به چشم بيايد، مخزن تعادلي ايستاده بر فرازيكي از تپه ها، نظر هر تازه واردي را به خوب جلب مي‌كند. اين مخزن در سال 80 راه اندازي شد تا توقف‌هاي خط جنوب-شمال به حداقل ممكن برسد. اكنون حتي در صورت توقف مركز انتقال نفت تنگ فني، اين مخزن تا 24 ساعت نفت خام مورد نياز خط انتقال به سوي شمال را تامين خواهد كرد. رئيس مركز انتقال نفت آسار كه شيفت كاري 14 روزه خود را به تازگي آغاز كرده است، با بيان اين مطالب مي‌گويد: «با راه‌اندازي 2 دستگاه توربين جديد، مركز انتقال نفت آسار و مخزن تعادلي در خط انتقال جنوب- شمال اهميت بسيار مي‌يابد و تحولاتي جدي در اين خط ايجاد خواهد شد، به شكلي كه ظرفيت انتقال 390 هزار بشكه‌اي فعلي نفت خام تا 450 هزار بشكه در روز قابل افزايش خواهد بود.

 

خط لوله جنوب به شمال در «پل باباحسين» زاگرس را پشت سر مي‌گذارد. نام مركز انتقال را از سدي سنتي و محلي گرفته اند كه سالها قبل در روستايي حوالي مركز توسط اهالي ساخته شده است. از مركزانتقال نفت آسار تا اينجا 76 كيلومتر راه است و به مرور از ارتفاع منطقه كاسته مي‌شود. مركز انتقال نفت پل باباحسين را كه كاركنان منطقه به اختصار آن را پل بابا مي‌نامند از تنگ فني و آسار، نفت خام وفراورده دريافت مي‌كند.

 

رئيس مركز انتقال نفت پل باباحسين مي‌گويد: از سال 1337 كه خط جنوب-شمال راه اندازي شد، تلمبه‌هاي ديزلي روستون نفت را از طريق مراكز انتقال نفت تنگ فني، افرينه، كوهدشت، پل بابا، رازان و ازنا از زاگرس عبور مي‌دادند، اما امروز همه چيز دگرگون شده است. اكنون در پل بابا آثار ديزلها پاكسازي شده و به زودي فضاهاي استقرار آنها به زمين ورزشي تبديل خواهدشد. بازسازي و راه اندازي مجدد پست برق و كاهش قطع برق، بازسازي خطوط 10 و 16 اينچ و PLC كردن سيستم كنترل دستگاهها، از جمله طرحهاي اجرا شده و يا در حال اجراي مركز انتقال نفت پل بابا است. پس از انتقال خط لوله انشعاب گاز كمالوند به پل بابا، اين مركز به عنوان اولين مركز انتقال نفت گازسوز منطقه لرستان، سوخت توربينها را تغيير داد. پل بابا نيز در طول جنگ تحميلي 4 بمباران را به خود ديده و تعدادي از كاركنانش به شهادت رسيده اند. فاصله 20 كيلومتري اين مركز تا خرم آباد موجب شده كه متوسط 50 ميليون ليتر فراورده موردنياز استانهاي لرستان و ايلام در هر ماه به وسيله 2 خط لوله 10 و 16 اينچ از پل بابا به مخازن پخش مركزاستان منتقل شود.

 

بدرآباد پایان راه

 «بدرآباد»؛ تمام ساكنان خرم‌آباد مخازن فراورده هاي نفتي حومه شهر را به اين نام مي‌شناسند. در حقيقت «بدرآباد» اولين محل دريافت فرآورده‌هاي نفتي پس از عبور از پيچ و خمهاي زاگرس است. تاسيسات انتهايي خرم‌آباد، فرآورده هايي را كه از مركز انتقال نفت پل بابا در 20 كيلومتري خود دريافت مي‌كند به مخازن بدرآباد تحويل مي‌دهد. مسوول تاسيسات خرم‌آباد با اشاره به اينكه تاسيسات انتهايي خرم‌آباد رابط بين شركت ملي پخش فرآوردههاي نفتي ايران و خطوط لوله مخابرات نفت ايران است و نياز بخش مصرف را با بخش انتقال هماهنگ ميكند، ميگويد: كار انتقال و تحويل فرآورده‌ها به مخازن، شبانه روزي و حجم و نوع آنها نسبت به فصول مختلف، متفاوت است.

 وي ادامه مي‌دهد: دغدغه اصلي ما نمونه‌گيري از فرآورده‌ها و جلوگيري از مخلوط شدن 2 نوع فرآورده در حال انتقال است. كاري دشوار، اما انديشه رفاه مردم و تامين فراورده هاي مورد نياز در زمان مقرر به خستگي‌ها اجازه بروز نمي‌دهد.

نويسنده اين مطلب:  حامد احمدي هفته نامه آفتاب لرستان http://aftablorestan.blogfa.com/

Advertisements

5 دیدگاه برای «بزرگترین برای خاورمیانه؛ بی برکت‌ترین و مضرترین برای لرستان»

  1. ایجاد پالایشگاه نفت در استان لرستان یا هر استان دیگری تنها به مطالعات و تحقیقاتی که از طریق وزارت نفت و نیز مجلس و سایر نهادهای رسمی و قانونی کشور که میتوانند اهداف سرمایه گذاری ملی برای بهره برداری و بهره وری بیشتر از منابع موجود را با طراحی و برنامه ریزی و اجرای سند توسعه ی ملی کشور در چشم انداز و تطبیق قرار دهند مربوط میسازد.
    برای ایجاد پالایشگاه نفت به بسیاری از مولفه های دیگری چون وجود نیروی متخصص و ماهر مربوط ( منطبق با شرایط واقعی ) همچنین دسترسی ارزان و به صرفه به بازارهای مصرف تولیدات و فراورده های نفتی همچنین وجود صنایع زیر ساختی و امکان دسترسی آسان و توجیه پذیر آنها امکان پذیر مینماید.
    از اینرو پیش از آنکه به طرح درخواست ایجاد پالایشگاه نفت در استان لرستان بپردازیم بهتر است ابتدا از طریق نهادها و سازمانهای رسمی و قانونی استان بطور کارشناسانه محل های تامین منابع مورد نیاز فعالیت پالایشگاه در استان را نظیر تامین نیروی انسانی متخصص با تخصص های مرتبط همچنین توجیه و امکان چگونگی بهره برداری و حمل و نقل تا بازارهای مصرف و … بسیاری دیگر از این پرسشها را مشخص کرده تا بتوانیم بهتر از نیاز به تاسیس پالایشگاه در استان دفاع نموده و آنرا توجیه نماییم.

  2. اینکه چرا استان لرستان با وجود دارا بودن ظرفیت حداکثری ثروتهای طبیعی و انسانی و نیز قرار گرفتن در مسیر استراتژیکی گلوگاهی شریان اصلی ارتباطات بین جاده ای کریدور شمال و جنوب هنوز نتوانسته است گام موثری در توسعه و پیشرفت بگذارد تنها یک دلیل را میتوان برای آن برشمرد و آن » نبودن ارتباط و تعامل بین نخبگان علمی اقتصادی فرهنگی مذهبی و سیاسی با یکدیگر است «.
    بسیاری از دانش آموختگان و نخبگان استان هم اکنون در داخل یا خارج از کشور در جایی مشغولند که هیچ تعلقی به آن آب و خاکها نداشته و بی شک جملگی در آرزوی روزی هستند تا بتوانند دانش سرمایه و تواناییهای خود را برای پیشرفت و توسعه استان لرستان که خانه پدری مادری آنهاست صرف و وقف نمایند.
    تاسیس انجمن لرستانیهای مقیم مرکز تا کنون نتوانسته بر این مهم تاثیر لازم را بگذارد بنابراین میبایست برای ایجاد همدلی و همسویی بیشتر در بین نیروها و نخبگان فرهنگی اقتصادی اجتماعی مذهبی و سیاسی لر نشریات استانی بیشتر به تجزیه و تحلیل فرآیند فوق برای نیل به این هدف بپردازند.

  3. هر بلايي سر لرستان مياد دليل اصليش به نظر من نا اگاهي مردم و بي لياقتي مسيولين وطايفه بازيه

  4. باسلام وضعيت اجتماعي و اقتصادي پشت بازار وحشتناكه لطفا به اين مشكل اندكي توجه نماييد

  5. سلام
    خوب بود نقشه خطوط لوله نفت و گاز ایران که توسط سازمان جاسوسی ایالات متحده CIA انتشار پیدا کرده رو هم ببینید

    در این نقشه به خوبی نشان داده شده که لرستان با وجود منابع نفتی هم فقط به مکانی برای انتقال نفت تبدیل شده
    واقعاً برای مردمم و برای بی خیالی اونها و .. . متاسفم

امکان ثبت دیدگاه وجود ندارد.