حکایتی از وکیل الرعایا / به مناسبت 28 تیرماه، روز بزرگداشت کریم خان زند

كريم خان در طول 30 سال زمامداري اش به عمران و آباداني فراوان دست زد. تجارت را تشويق و ماليات كارگران و كشاورزان را لغو كرد. درشيراز بناهاي متعدد از جمله مسجد و بازار وكيل و حافظيه و آرامگاه سعدي از کارهای اوست … مورخان اروپايي كريم خان را مردي عادل و منصف و يك ايراني فوق العاده و شخصيتي منحصر به فرد در تاريخ توصيف كرده اند… كريم خان در هر دو جنگ خود با عثماني بر سر بصره پيروز شده بود. وي علاوه بر دور ساختن عثماني از منطقه بصره، هلندي ها را هم از خارك و جزاير اطراف آن اخراج كرده بود… 

بيست و هفتم نوامبر سال 1770 ميلادي كريم خان زند، وكيل ايرانيان، در عمارتي در شيراز كه امروز «موزه پارس» ناميده مي شود، فرستاده روسيه را پذيرفت كه رنج سفر دو هزار و پانصد كيلومتري از سن پترزبورگ تا شيراز را بر خود هموار كرده بود تا پيام تزار روسيه را به فرمانرواي ايران برساند. سفير تزار خبر پيروزي روسيه بر عثماني را در جنگ دريايي به اطلاع خان رسانيد و تمايل تزار را به داشتن روابط دوستانه و اتحاد با وي اعلام داشت. فرستاده تزار انتظار داشت كه كريم خان كه دوبار باعثماني بر سر بصره جنگيده بود از شنيدن خبر شكست دريايي عثماني خرسند شود كه كريم خان ابرو در هم كشيد و خطاب به سفير تزار گفت كه شكست ملت ديگر ما را شاد نمي كند.

 سفير تزار (طبق نوشته هاي به جاي مانده از او، به قلم خودش) شوكه شد و بعدا به تزار گزارش داد كه اتحاد با كريم خان را برضد عثماني فراموش كند و اضافه كرده بود كه كريم خان با همه رهبراني كه ديده، درباره آنان شنيده و در كتب تاريخ خوانده است فرق دارد، زيرا كه خودش را يك تبعه عادي مانند ساير مردم مي داند، مردي است به غايت فروتن و بدون هرگونه افاده؛ رفتارش هم ديپلماتيك نيست و ديدار با او تشريفات ندارد.
بايد دانست كه كريم خان در هر دو جنگ خود با عثماني بر سر بصره پيروز شده بود. وي علاوه بر دور ساختن عثماني از منطقه بصره، هلندي ها را هم از خارك و جزاير اطراف آن اخراج كرده بود.
كريم خان كه از پذيرفتن عنوان شاهي و تاسيس سلسله اجتناب مي كرد نسبت به امنيت خليج فارس و خوزستان حساس بود.

مورخان اروپايي كريم خان را مردي عادل و منصف و يك ايراني فوق العاده و شخصيتي منحصر به فرد در تاريخ توصيف كرده و درباره اش به نقل از ديپلماتهاي اروپايي و ميسيون هاي مسيحي نوشته اند: كريم خان كه از يك نژاد خالص ايراني (لر منطقه ملایر) بود از ديدن شادي مردم شاد مي شد و براي شاد كردن شيرازي ها از جيب خودش (نه از خزانه عمومي) به نوازندگان پول مي داد كه در ميدان هاي شهر ساز بزنند و اگر فرصتي به دست مي آورد درطباخي هاي عمومي در كنار مردم عادي غذا صرف مي كرد و با شنيدن گفتگوي آنان با يكديگر از دشواري ها آگاه مي شد و اين مسائل را حل مي كرد. به نوشته منشي كريم خان، به باور نماينده ايرانيان (كريم خان) مسائل كوچكند كه گاهي دفعتا چنان بزرگ مي شوند كه دودماني را منقرض مي كنند.
كريم خان كه رييس طايفه زند از مردم «لُر ملایر» و يكي از ژنرالهاي ارتش نادرشاه بود؛ پس از قتل نادر (دهم ژوئن 1747 در يك كودتاي نظامي در قوچان)، در سخت ترين شرايط تصميم گرفت مانع از هم گسيختگي ايران شود؛ زيرا كه پس از كودتا، هر ژنرال در يك منطقه از كشور پرچم خودمختاري برافراشته بود. از جمله ژنرال احمدخاني دراني در قندهار. در اين هرج و مرج، كريم خان با ده سال تلاش يكايك اين مدعيان را سركوب و يا غير فعال كرد، ولي پس از هر پيروزي، مغلوبين را مورد بخشودگي قرار داد و دشمنان مقتولش را با احترام و تشريفات مرسوم دفن كرد و با اين كه بناي كاخ گلستان را در تهران آغاز كرده بود، شهر شيراز را پايتخت كشور قرار داد تا بازگشتي به عهد باستان و در مجاورت تخت جمشيد باشد.

وي با ايجاد يك نظام اداري ـ قضايي كارآمد آرامشي را به ايران بازگردانيد كه قرنها روي آن را به خود نديده بود.
كريم خان در طول 30 سال زمامداري اش به عمران و آباداني فراوان دست زد. تجارت را تشويق و ماليات كارگران و كشاورزان را لغو كرد. درشيراز بناهاي متعدد از جمله مسجد و بازار وكيل را ساخت. حافظيه و آرامگاه سعدي از كارهاي اوست. وي در كرمان نيز دست به عمران زد و بازسازي مسجد جامع مظفريه از يادگارهاي اوست و به همين سبب كرماني ها لطفعلي خان نوه وي را در روزهاي سخت در پناه خود قرار دادند كه گرفتار شقاوت و بيرحمي دشمن او آغامحمدخان قاجار شدند و …. 

منبع:iranianshistoryonthisday

Advertisements

10 دیدگاه برای «حکایتی از وکیل الرعایا / به مناسبت 28 تیرماه، روز بزرگداشت کریم خان زند»

  1. خانه مطبوعات استان لرستان یکشنبه 27 تیر1389 ساعت: 13:8باسلام وعرض ارادت وتبریک
    برحسب وظیفه انسانی به یکایک شما منتخبین محترم خانه مطبوعات لرستان تبریک می گویم
    لرستان مظلوم این را استحقاق دارد امید است با حضور شما عزیزان روز بروز شاهد رشد وشکوفائی این استان خوب ومردم قدرشناسش باشیم
    ضمنا از هم اینک فرارسیدن 17 مردادماه روزخبرنگار را به شما صاحبان قلم واندیشه واطلاع رسانی تبریک می گویم
    …………………………………………………………………………………………
    سلام دوست گرامی. ممنون از نظر پرمهر شما. ای کاشنام خودتان را ذکر می کردید گر چه حدس می زنم شما چه کسی باشید نویسنده: کاندیددوشنبه 28 تیر1389 ساعت: 11:16سلام
    همگامی با شما باعث افتخار خواهد بود.وب سایت نویسنده: لرستان این بخش فراموش شده ایران عزیزدوشنبه 28
    -===============================================================================
    تیر1389 ساعت: 13:43جناب آقای جایدری
    هموطن گرامی وبرادرایمانی
    باسلام
    ازخداوند برای شماسلامتی وسربلندی آرزومندم امیدوارم که دراین فرصتی که پیش آمده همانطور که فرموده اید واعتقاد دارید .
    قلم وقدمتان را برای سرفرازی لرستان بکارببرید وبا همت وپشت کاری که درشما سراغ دارم به لطف خدا ویاری دوستان محترمتان این خانه مطبوعات درآینده ای نه چندان دور باعث دلگرمی تمامی ایرانیان وخصوصا مردم فخیم لرستان خواهد شد
    .تامی توانید از نظرات وپیشنهادات وانتقادات خبرنگاران .روزنامه نگاران ووب نگاران وحتی روزنامه فروشان ومردم عزیزمان بهره بگیرید .
    امید وارم. دراینده …. نزدیک خانه مطبوعات لرستان به خانه رسانه تبدیل شود . ترتیبی اندیشه فرمائید تاهمگی فارغ ازجا ومکان و از هررنگ وسلیقه وقوم وملیت وشهر ودیار بتوانند در این خانه وکنار شما دست اندر کاران محترم ودلسوز که برای سربلندی لرستان این بخش فراموش شده از ایران عزیز همه باهم دست بدست هم دهیم ولرستانی آباد وآزادوهمیشه سربلند.قطعا این کار شما درتاریخ باقی خواهد ماند
    .ارادتمند ایرانی لرستانی

  2. خانه مطبوعات لرستان امیدی به آینده جهت آگاهی بخشی به نسل های آینده

  3. دهکده جهانی.قرن بیست ویکم.عصرارتباطات ورسانه

    بیائید همه با هم در17مردادماه روز خبرنگار

    ضمن صفا وهمدلی با تفاهم درکنارهم فارغ از هرعقیده ومرامی فقط وفقط بخاطر آبادانی لرستان اعم از شهری وروستائی برای همگان دعا کنیم. چون ما می توانیم حقیقتامردم این دیار فراموش شده استحقاق رشد وبالندگی بیش از این را بدون نیاز به مراکز دولتی دارند.

  4. رضا سقائی به دیار معبود شتافت .
    درود برروح پرفتوحش
    خوشا بحالش که بانام نیک رفت و نامش وهمواره درتاریخ جاودانه خواهد ماند .

  5. دوستان عزیز ملایر هم جزئی از لرستان بزرگه ولی یادتون نره طایفه زند یک طالیفه لک زبانه که در گذشته خیلی دور از لرستان پشت کوه (ایلام ) به ملایر مهاجرت کرده بودند مثل سل سل بنیان گذار شهر سلسله و دلفان .

  6. زنده باد نام کریمخان زند متولد روستای پری ملایر-زنده باد طایفه زند از ایل لک -زنده باد تمام مردمان لرتبار.- زنده باد نام نامی وطن ایران سر فراز.

  7. وكيل الرعايا يا كريم خان زند را در تاريخ ايران با صفاتي مانند ايران دوستي مردم گرايي و عدالت پروري اش و بسياري ديگر از صفاتي كه برشمرده شده ميشناسيم اما كريم خان بيش از آن رهبري بود سياستمدار و اقتصاد دان چون هنگامي كه نمايندگان كمپاني هند شرقي ( نمايندگان اقتصادي دولت استعمارگر انگلستان كشورهاي شرقي ) براي ارائه كالاهاي خود به نزدش آمدند و كاسه چيني را به براي فروش در بازاهاي ايران به او ارائه دادند پس از مكثي آنرا گرفته و به زمين انداخت و كاسه خورد شد سپس كريم خان كاسه مسي مخصوص خوراك خود رابيرون آورده و به زمين انداخت و كاسه نشكست ! و در جواب تاجران ( جاسوسان به ظاهر تاجر ! ) انگليسي گفت : ايراني بايد در كاسه مسي خوراكش را بخورد كه نه ميشكند و نه او را به شما و تجارت و سياست كشورتان وابسته و مغروض مينمايد ! و پس از جواب كردن آنان به مير مهنا نماينده اش در درياي پارسي ( خليج هميشه فارسي ) دستور داد تا بيني آنان ببرند تا دگر بار در نان و مال و آب و خاك ايران طمع نكنند .
    نمايندگان كشور استعمارگرانگلستان بعنوان مهمترين دولت استعمارگر جهان تا زمان مرگ كريم خان زند به ايران نيامدند اما با توطئه و حمايت از خواجه كينه اي آغا محمد خان قاجار براي مرگ كريم خان توطئه ريختند و پس از مرگش نابودي تفكر كريم خاني و دودمان زنديه را در دستور كار خواجه قاجار گذاردند تا با هتك حرمت و قتل بيرحمانه آخرين شهريار ايراني لر ( لطفعلي خان زند برادرزاده كريم خان و والاترين جوانمرد و دلاورترين شمشير زن تاريخ ايران به روايت ژان گور نويسنده فرانسوي كتاب خواجه تاجدار ) آخرين پايگاه دفاع از كيان ايران را از بين بردند تا بعدها كه با انتقال استخوانهاي جسد كريم خان و دفن آنها در زير پله هاي كاخ گلستان تهران با پاي نهادن بر استخوانهاي آن مرد بزرگ ايران قراردادهاي ننگين تركمانچاي و گلستان ( اين دو قرارداد استانهاي شمالي ايران و دهها شهر را از كناره هاي رود ارس تا قفقاز را از ايران جدا و ضميمه كشور روسيه تزاري نمود ) را با كمك خاندان فاسد و ايران بر باد ده قاجاريه به امضائ برسانند.
    لازم به ياد آوريست كريم خان زند بعد از كوروش بزرگ تنها مرد تاريخ جهان از هزاره هاي پيش تا سده پيشين است كه بعد از به قدرت رسيدن فاسد نشد و براي مردمش همواره يك دوست يك رهبر و يك پدر باقي ماند.

امکان ثبت دیدگاه وجود ندارد.