اشك ها و لبخندهاي اشترانكوه

محسن تیزهوش:  هشت کوه و قله بسيار مرتفع را در کنار هم تصور كنيد که به واسطه ارتفاع بسيار زياد در رديف يكديگر قرار گرفته و به مانند کوهاني از شترها به هم پيوست شده اند. به همين دليل نام اشترانكوه را برايش انتخاب كرده اند. اين رشته کوه هاي سر به فلك كشيده که هر کدام بلندتر از 4 هزار متر می‌باشند، در سال‌ 1340 به‌ عنوان‌ منطقه‌ شكار ممنوع‌ و در سال‌ 1349 با افزودن‌ ارتفاعات‌ ديگر به‌ محدوده‌ منطقه مورد نظر و به واسطه غناي زيستي بسيار بالا،‌ به عنوان منطقه حفاطت شده در فهرست مناطق چهارگانه محيط زيست ايران به ثبت رسيد.     اشترانكوه‌ با 98407 هكتار وسعت،‌ يكي‌ از مناطق‌ منحصر به‌ فرد استان‌ لرستان‌ بوده‌ كه‌ به‌ لحاظ‌ برخورداري‌ از شرايط‌ ويژه‌ اكولوژيكي‌ و توپوگرافي،‌ زيستگاه‌ بسيار مناسبي‌ براي‌ زيستن وحوش‌ به‌ ويژه‌ پستانداران‌ بزرگ‌ است. 

در نزديكي درياچه / عكس محسن تيزهوش / شهريور 89 

 195 گونه پرنده، 30 گونه خزنده و پنج گونه دوزيست و پستانداراني همچون كل و بز، پلنگ، خرس قهوه‌اي و گربه وحشي از مهمترين گونه ‌هاي شناسايي شده اشترانكوه به حساب مي آيند. پوشش گياهي اين منطقه شامل گونه هايي همچون ارس، بادام وحشي، بنه، گلابي وحشي و لاله هاي واژگون است.راهي كه بايد رفت / منطقه حفاظت شده اشترانكوه اين منطقه حفاظت شده با داشتن پهنه ي بسيار وسيعي از خاك لرستان، از كمبود نيرو براي حفاظت بيشتر و بهتر رنج برده و به همين دليل مشكلات بسيار فراواني را هر ساله تحمل مي كند. اين منطقه حفاظت شده داراي پنج پاسگاه حفاظتي بوده و در مجموع تنها 18 محيط بان مامور نگهداشت وسعت 98 هزار هكتاري اشترانكوه هستند ! محيط باناني كه با كمبود امكانات و وسعت بسيار زياد منطقه در سرما و گرما تمامي تلاش خود را به كار مي بندند تا زخمي بر پيكره ي اين عرصه ي ارزشمند وارد نشود. 

منطقه حفاظت شده اشترانكوه / محسن تيزهوش 

 اشترانكوه ميزبان يكي از بي نظيرترين جاذبه هاي طبيعي ايران است. درياچه گهر با 85 هكتار وسعت،دو كيلومتر طول و 700 متر عرض، نگين فيروزه اي اشترانكوه محسوب مي شود. اين درياچه آب شيرين در فاصله 121 كيلومتري شرق استان لرستان به مركزيت خرم آباد و در 35 كيلومتري جنوب شرقي شهر دورود و در ارتفاع 2350 متري از سطح دريا واقع شده است. اين درياچه به احتمال زياد بر اثر وقوع يك زمين لرزه بسيار شديد به وجود آمده و در حقيقت به واسطه بسته شدن دره توسط يك ريزش عظيم تشكيل شده است. 

سياهي هاي به جاي مانده از جهل آتش / ارتفاعات اشترانكوه 

 براي رسيدن به اين درياچه بايد مسافتي ۱۸ كيلومتري را با فراز و نشيب هاي بسيار پشت سر نهاد و از كنار دره نگار و بالاي گردنه پنبه كار بايد گذشت. در طول راه مرتفع ترين نقطه بالاي گردنه پنبه كار با ارتفاع ۲ هزار و ۵۵۰ متر و پايين ترين نقطه چشمه پنبه كار در پايين گردنه با ارتفاع يك هزار و ۹۵۰ متر است. درياچه گهر در دامنه جنوبي اشترانكوه و قله سنبران قرار گرفته و به جز درياچه اصلي، درياچه كوچكتري نيز در نزديكي آن قرار دارد كه با دو ساعت پياده روي مي توان به آن رسيد. ...و پاسگاهي كه اميدها را زنده نگه مي دارد...حداكثر عمق اين درياچه حدود ۲۸ متر بوده و در بيشتر نقاط عمقي بيش از ۲۰ متر مشاهده مي شود. بيش از ۵۴ درصد از مساحت حوزه آبخيز گهر در ارتفاعي بين ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ متر قرار گرفته و بدين ترتيب منابع تغذيه كننده درياچه با برخورداري از ارتفاع كافي با دريافت بارش به صورت برف و ذوب تدريجي آن در ماه هاي گرم سال تغذيه دائمي آب درياچه را بر عهده دارند. 

ردياچه گهر / نگين اشرانكوه / بدون شرح / عكس از محسن تيزهوش 

 در اين محدوده رودخانه گهر به عنوان اصلي ترين منبع تغذيه كننده درياچه به شمار مي رود. حوضه آبخيز درياچه گهر با دريافت متوسط بارش سالانه بين 500 تا 900 ميلي متر از لحاظ منابع آبي بسيار غني است. چشمه ها، تأمين كننده اصلي آب رودخانه گهر هستند و قسمتي از آب درياچه در دوره گرم سال از طريق چشمه هاي موجود در داخل درياچه تأمين مي شود. 

بدون شرح  

 با توجه به شرايط فيزيك و شيميايي آب درياچه گهر، اعماق ۵ تا ۱۰ متري مناسب ترين لايه زيستي براي ماهيان قزل آلااست. پلانكتون ها،بنتوزها و آبزياني همچون؛ قزل آلاي رنگين كمان و قزل آلاي خال قرمز و نيز مارآبي و قورباغه از مهم ترين جانوران آبزي درياچه گهر به شمار مي آيند. اين درياچه مركز اصلي گردشگران بي شمار اشترانكوه است. 

آرامش آب / محسن تيزهوش 

 ساليانه 30 هزار نفر با متوسط اقامت 3 شب، از نقاط مختلف استان لرستان و ديگر شهر هاي ايران مهمان درياچه گهر هستند. با توجه به ميزان بالاي گردشگر و كمبود محيط بان در منطقه اتفاقات ناگوار بسياري در سالهاي گذشته در منطقه اشترانكوه و در اطراف درياچه گهر رخ داده است. آتش سوزي هاي گسترده يكي از مشكلات اين منطقه است. در 6 ماه نخست سال جاري 3 الي 5 آتش سوزي كوچك و بزرگ در دامنه هاي اشترانكوه به وقوع پيوسته است. عمده اين آتش سوزي ها عمدي بوده و تاكنون خسارات بي شماري را به محيط زيست استان لرستان تحميل كرده است. يكي از اين آتش سوزي ها اواخر تيرماه سال جاري رخ داد. 

جنگل گهر / شهريور ماه 1389 / بدون شرح ! 

 وسعت آتش سوزي به گونه اي بود كه كنترل آتش براي ماموران گارد حفاظت محيط زيست لرستان بسيار سخت شده بود و با تلاشي 24 ساعته،‌ شعله هاي آتش فرو نشست. اين در حالي است كه اگر محيط زيست لرستان مجهز به بالگرد بود، شايد امروز جاي جاي دامنه هاي اشترانكوه از شعله هاي سركش جهل عده اي ناآگاه سياه نشده بود. يكي ديگر از مشكلات درياچه گهر، تلمبار شدن زباله هاي گردشگران بومي و غير بومي است. زباله هايي كه اداره محيط زيست لرستان وظيفه جمع آوري آنها را به عهده سازمان گردشگري مي داند. با اين حال، هر چند وقت يكبار محيط بانان منطقه زباله هاي گهر را به وسيله چهارپايان به خارج از منطقه اشترانكوه منتقل مي كنند. اين در حالي است كه در قلب جنگل گهر، تپه اي از قوطي هاي زنگ زده به چشم مي آيد كه گويا سالهاست در جاي خود تثبيت شده اند ! 

غروب درياچه گهر / زيابي بي نظير طبيعت  

پاسگاه درياچه گهر تنها دو محيط بان داشته و وسعت زياد درياچه امكان بررسي كامل و دقيق را از آنها دريغ مي نمايد. با اين همه اگر به درياچه گهر سفر كنيد، حتما شاهد تذكر دادن محيط بانان به گردشگراني كه قصد بريدن درختان جهت استفاده به عنوان زغال و يا صيد غير مجاز ماهي را دارند،خواهيد بود. اسكندر فيروز، بنيانگذار محيط زيست در ايران،‌سالها پيش در برابر احداث جاده براي سهولت رفت و آمد گردشگران اشترانكوه ايستادگي كرد و تا امروز اين ايستادگي باقي مانده است. جاي بسي خوشحالي است كه امروز دوستداران طبيعت مي توانند با خيالي آسوده از آرامش منطقه استفاده نمايند. باشد كه پاسدار اين نعمت خدادادي باشيم 

منبع: وبلاگ آوای محیط زیست ایران؛
http://mohitezist08.blogfa.com/post-329.aspx

Advertisements

1 دیدگاه برای «اشك ها و لبخندهاي اشترانكوه»

  1. وقتي مدير منطقه اشترانكوه مشكل داره ومنطقه رانابود كرده وقتي همه مسئولين .فرماندار .نماينده ومردم دورود و….خواستاربرخورد بااو هستند چرا مدير كل از او حمايت ميكند

امکان ثبت دیدگاه وجود ندارد.