تعهد ما و میراث شفاهی قوم لر

در عصري كه راجع به مورچه ها چندين نشريه در دنيا چاپ مي شود قوم لر حتي يك نشريه قابل ذكر هم ندارد.. اين جمله با تمام لحن توهين آميزش چنان پرده از كوتاهي و كاهلي مالرها در مقابل ميراث و هويت تجربه قوميمان -به عنوان اهالي چندين استان كشور-بر مي دارد كه اگر… دغدغه ما ميراث شفاهي قوممان است كه در برابر جلوه هاي رنگارنگ تمدن نوين رنگ مي بازد .بخش اعظم جمعيت قوم ما سالهاست كه ((ستره ها وكپنكها )) را دور انداخته اند ,ديگر ((چوب بازي )) نمي كنند و به جاي ((دارپلو)) بدمينتون بازي مي كنند ,به جاي ((بوء )) و ((داا )) آقا و مامان مي گويند .. (( نامهايشان )) را تغيير مي دهند…   
———-______________________________———-
 
ابراهیم خدایی؛
 
((در عصري كه راجع به مورچه ها چندين نشريه در دنيا چاپ مي شود قوم لر حتي يك نشريه قابل ذكر هم ندارد))
اين جمله با تمام لحن توهين آميزش چنان پرده از كوتاهي و كاهلي مالرها در مقابل ميراث و هويت تجربه قوميمان -به عنوان اهالي چندين استان كشور-بر مي دارد كه اگر من مسئول آموزش و پرورش لرستان بودم, تكليف مي كردم دانش آموزان لرستان صدبار از روي آن بنويسند.
و به همين خاطر است كه اين جمله را ازيكي از مطالب اين شماره -لرستان قلب ايران است -در آورده ايم و آن را در بالاي سرمقاله و جايي كه كه هر بيننده اي در نگاه اول خواننده اش مي شود قرار داده ايم .موضوع ويژه اين شماره ضعف تاريخي قوم لر در ميراث مكتوب است,در سرمقاله اين شماره نيز به دغدغه اصلي خودمان كه مساله ثبت و ضبط ميراث شفاهي قوم لر است مي پردازيم.
***
ماشين مدرنيزاسيون كه چند قرن است به راه افتاده ,چنان سرعت سرسام آور و فزاينده اي به خود گرفته كه با عمر كوتاهش ,تمام گذشته دور و دراز بشر را در آستانه پرتگاه نابودي قرار داده است ,تفكر نو ,ابتكار تازه و ابداع جديد همه چيز را متحول مي كند و اين تحول خواسته يا ناخواسته از پايتخت فرانسه در قلب اروپا تا روستاهاي لرستان در قلب مشرق زمين را به كام در مي كشد ,و سر رحم و مدارا ندارد.
بركنار از آن دسته معاصراني كه به دنبال ((نو)) هستند,مردمي هم در كسوت باستان شناسي ,مردم شناسي ,ديرينه پروژه ,تاريخ دان و .. به دنبال(( گذشته ها)) هستند ,كشف و درك و ضبط و ثبت اين گذشته براي بشر آنقدر اهميت دارد كه كوزه هاي و پوسيده ماقبل تاريخ را ارزشمند تر و بسيار گرانبهاتر از ساخته هاي شيك و مدرن معاصر ساخته.. آري قافله تمدن بشري مي رود تا چنان پوست اندازد كه چهره قبلي و گذشته پر رمز و رازش به يكباره محو و ناپيدا شود,واين اگر اتفاق افتد مساوي است با از دست رفتن گنجينه اي چند ده هزار ساله از تمدن بشري در مقابل نوآوري دويست ..سيصد ساله اخير.قوم لر بعنوان عضوي از يكي از پر افتخارترين تمدن ها بشري (ايران) تجربه,گذشته و ميراث شفاهي دارد,كه اگر به درستي مراحل كشف,درك و ثبت را نگذرانده ,به دست فراموشي نابودی سپرده مي شود .
البته اين خطر تنها در كمين قوم لر نيست ,تا چند دهه پيش با دغدغه حفظ ميراث بشري-و صد البته به موازات آن انگيزه هاي سياسي و اقتصادي و استعماري -مستشرفان و اروپايياني به اقصي نقاط جهان روانه شدند. ,زيرا هم اينان بيش از مردمان بومي به اهميت و ارزش حفاظت از ميراث اقوام و ملل مختلف بشر پي بردند ..از دل اين دغدغه ها چندين رشته علمي و آكادميك همچون مردمشناسي ,مردمنگاري ,فرهنگ شناسي ,انسان شناسي و… متولد شد و اينك در اقصي نقاط دنيا پژوهشگران بومي و غير بومي به فعاليت در زمينه هاي سنت,تاريخ ,ميراث,تمدن,و هويت اقوام و ملل فعاليت دارند .
در اين ميان اما صحبت ما بر سر خودمان است ,دغدغه ما ميراث شفاهي قوممان است كه در برابر جلوه هاي رنگارنگ تمدن نوين رنگ مي بازد .بخش اعظم جمعيت قوم ما سالهاست كه ((ستره ها وكپنكها )) را دور انداخته اند ,ديگر ((چوب بازي )) نمي كنند و به جاي ((دارپلو)) بدمينتون بازي مي كنند ,به جاي ((بوء )) و ((داا )) آقا و مامان مي گويند .. (( نامهايشان )) را تغيير مي دهندو همنواي آن ارزشها ,معتقدات و هنجار هاي اجتماعي دستخوش دگرگوني مي شوند.
ما به اين روند نه به ديده ((ناخوش)) كه به چشم ((نگراني)) مي نگريم , ناخوش نيستيم و به فرايند مدرنيته به ديده مثبت مي نگريم ,اما نگرانيم كه تجربه هاي ارزشمند يك قوم در طول حيات هزاران ساله اش از دست رود … ما معاصران و بويژه اهل قلم و مطالعه لر در مقابل وظيفه اي انساني قرار داريم كه كوتاهي در مقابل آن نا بخشنود نيست و جبران ناشدني..در مقابل از دست رفتن سهم با ارزشي ازحافظه ي بشر مسئوليم .
در اين ميان اگر چه كوششي كه براي نگهداري بخشي از گذشته قوم لر در قالب حفظ و مرمت بناها,پلها,البسه,افزار آلات كار و زندگي و .. بسيار ضروري و قابل امتنان و ارج است ,با اين حال آنچه اولويت و فوريت دارد بخش اعظم ميراث ماست كه چارچوبي ((شفاهي)) دارد .ادبيات ,افسانه ها ,متلها,مثلها,تاريخ شفاهي و .. از همه مهمتر زبان و گويشهاي مختلف قوم لر در آستانه فراموشي ابدي است.
در مقوله لرستان شناسي ,شناخت و ضبط و ثبت ميراث قوم لر ,به ويژه در سالهاي اخير تلاشهاي پراكنده اي صورت مي گيرد ,اما اين كوششها در مقابل حجم كار ناچيز است .لازم است هماهنگي و همكاري و همفكري بيشتري صورت گيرد .متاسفانه مطبوعات و به ويژه مطبوعات ادواري در مناطق لر نشين و علي الخصوص استان لرستان بيش از حد ضعيفند ,تشكلهاي دولتي و غير دولتي (ngo ) فعاليت چشمگيري ندارند ,حال أنكه عصر حركتهاي انفرادي گذشته است ,و تحقيقات كتابخانه اي در مقوله فرهنگ مردم كافي نيست .
در روزگار ما تشكلها و گروهها هستند كه بايستي كاري از پيش ببرند .متاسفانه نه جريانات و مشكلات پر حجم سياسي ,اقتصادي , فرهنگي و .. موجب شده است كه دولتها به اين مساله توجه چنداني نشان ندهند و تجربه نشان مي دهد كه چشم اميد از دولت بايستي فرو بست و اگر دغدغه اي در قبال ميراث قوم لر در جوانان به ويژه قلم بدستان لر وجود دارد بايستي جامه تشكيلات بپوشد و در جمعيتها ,انجمنها ,تشكلهاي غير دولتي ,ngo ها و … به ثمر نشيند .
به اميد آنروز
منبع: به نقل لز لرویر
http://lorveir.blogfa.com/post-329.aspx
Advertisements

11 دیدگاه برای «تعهد ما و میراث شفاهی قوم لر»

  1. پری گپ زنه سیت وه لفظ لری
    زبان لری زبان پریان است

    چهارمین جشنواره شعر لری بنه وار رهدار
    دوم فروردین 1390

  2. بوتيك كپنك ارائه دهنده آخرين مدل هاي روز كپنك در رنگ و طرح هاي مختلف براي خريد شب عيد علاوه بر خريد يك عدد سنگ هم جهت دال پلو به بچه ها هديه داده خواهد شد . با يا خدا پدرتان را بيامرزد مردم از ماه و سفر به آن خسته شده اند شما تازه مي خواهيد ما را به عصر كپنك بر گردانيد

  3. جناب آقای محمدی کسی از شما نخواست به کره ماه نروی که البته اگر بروی باعث افتخار لرستان است (البته اگر لر باشی)حالا شما فکر کن مگر سنت و حفظ ارزشهای کهن هرچند در حد نقل قول و نمایشی آن از رفتن جنابعالی به ماه ممانعت میکند؟
    و کاش به کسانی که دلشان برای یکرنگی سنت و روزگار بدون هیاهوی مدرنیسم تنگ میشود احترام بگذارید و البته شما به ماهتان بروید .

  4. آريو دلاوري عزيز با احترام به شما چرا چرا رفتن به ماه مرا مشروط بر لر بودنم مايه افتخار مي داني مگر نه آنكه من و شما قبل از آن كه لر باشيم ايراني هستيم . مگر نه آمكه قبل از آن كه ايراني باشيم مربوط به همه جهان هستيم . ببينيد نلسون ماندلا همدر جهان من و شمازندگي مي كند . جهان جهان در حال پيشرفت است جهان عقلانيت است نه تعصب و حسرت خوردن هاي كودكانه و انحرافي داداش عزيز خدا وكيلي اگر من بخواهم يك كپنك بخرم چقدر بايد برايشپول بدهم . كجا بايد ازآن استفاده كنم . خود تو شرافتمندانه بگو حاضري كپنك بپوشي و در خيابان راه بروي . آقانيشه پيتزا خورد و بعش آروق نوستالوژيك سر داد كه آخ سي شكوه كپنك . نميشود پرادو سوار شد و بر نبود حر لنگ مش مميرزا اشك ريخت .
    من يك انسان ايراني و لرم و بابت همين موضوع خوشحالم البته ميداني كه هيچكدام از موقعيت هاي جغرافيايي اختياري نيستند . ما همانجا زاده مي شويم كه پدرانمان .و اين يعني امري غير اختياري امور غير ارادي و تحميلي هم هرگز سبب افتخار و سر بلندي نمي تواند باشد . موفق باشيد
    داداش باي فعلن . تا بعد . لطفابه اين واژه ها هم توجه كن سيقه سرت بام مي بيني چه واژه هايي در حال پيشروي هستند

  5. جناب محمدی، درعصری که مردم دارند به کره ماه مسافرت می کنند، مردم منطقه ما هنوز حق داشتن یک ماهواره که در آن با زبان خودشان (مثل آدم) حرف بزنند را ندارند و ظاهرا شما به ما حق نمی دهید که حداقل آرزوی آن را هم بر زبان بیاوریم

  6. خدايي عزيز از چه چنين بر افروخته ميشوي ر گهر استاد دانشگه و محقق و پژوهشگر نداريم اين را باور كنيم همه باهم و به آن افتخار كنيم

  7. حساسيت روي زبان و فرهنگ اصيل يك قوم باعث پيشرفتش ميشه.همونطور كه روي قوم تركهاي ايران تاثير گذاشت.به خودتون بياييد و راز پيشرفت رو در اين بدونيد.فقط به تركها نگاه كنيد تا ياد بگيريد.بعدش كمي به كردها نگاه كنيد تا حرفم بهتون ثابت بشه

  8. البته اظهارنظر کردن در دنیای مجازی حق همه افراد است وچه بهتر که از نقطه نظرات همدیگر با خبر باشیم، اما گویا دوست عزیزمان نعل وارونه را بهتر می پسندند!همه می دانیم که در دنیای امروز خواه ناخواه برخی از رفتارها و الگوهای زندگی در گذشته جای خود را به رفتارهای نو و جمعی داده است. اما فراموشی آداب و رسوم یک قوم در دنیای پرهیاهوی امروز سنگ بنای توسعه و تعالی هیچ کشوری نبوده است. دوست عزیزمان نیز حتمابا توجه به ناملایمات روزانه………. کپنک و دالپلو را مسخره می کند، نباید دوستان از اینگونه اظهارنظرها ناراحت شوند؛ بهرصورت دنیای مجازی محل تبادل افکار است

  9. از جناب خدایی گلایه مندیم که سخنان توهین امیز کسانی مثل ناشناس رو که معلوم نیست دیپلم داره یا نه رو به نمایش میذاره! …

    لرنا:
    با پوزش نظری که اشاره کردید حذف شد. به دلیل حجم زیاد نظرات گاهی ممکن است چنان اشتباهاتی پیش بیاید

  10. آفرین دوست من خوب تونستی کاری کنی که بهمون بربخوره شاید همین برخوردن راهی به سوی برخاستن ودست بکارشدن باشه.

امکان ثبت دیدگاه وجود ندارد.